📰 कामगार मंत्री फुंडकर यांनी कारखाना कामगारांचा कामाचा वेळ वाढविला

📌 प्रस्तावना

कामगार कल्याणाशी संबंधित महत्त्वाचा निर्णय जाहीर करताना कामगार मंत्री अक्षय फुंडकर यांनी कारखाना व खाजगी क्षेत्रातील कामगारांचा कामाचा वेळ वाढविल्याचे सांगितले. या निर्णयामुळे औद्योगिक उत्पादनात गती येणार असली तरी, कामगारांच्या जीवनावर आणि आरोग्यावर त्याचे परिणाम कसे होतील याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.

🏭 निर्णयाचे मुख्य मुद्दे

1. कामाचा वेळ वाढविणे – दैनंदिन कामाचे तास 9 तासांवरून 10 तास करण्यात येण्याचा प्रस्ताव मान्य. काही औद्योगिक युनिटमध्ये अटांसह 12 तासांपर्यंत कामाचा वेळ वाढविण्याची शक्यता.
2. ओव्हरटाईम नियम – तिमाही ओव्हरटाइम मर्यादा 125 तासांवरून 144 तासांपर्यंत वाढविण्याचा प्रस्ताव.
3. विश्रांतीची अट – आधीप्रमाणे 5 तासांऐवजी आता 6 तास कामानंतर अनिवार्य ब्रेक देणे बंधनकारक.
4. ओव्हरटाईम मोबदला – कामगारांना दुप्पट दराने (Double Wages) ओव्हरटाईम पेमेंट देणे अनिवार्य.
5. कामगार संमती – कोणत्याही अतिरिक्त तासांसाठी कामगाराची लिखित संमती आवश्यक.

🔎 कामगारांवर परिणाम

✅ सकारात्मक बाजू

उत्पादन आणि निर्यातक्षमता वाढण्याची शक्यता.

उद्योगांना लवचिक कामाचे तास मिळाल्याने गुंतवणूक आकर्षित होईल.

रोजगार संधींमध्ये वाढ.

❌ नकारात्मक बाजू

दीर्घ तासांमुळे कामगारांवर ताण व आरोग्य समस्या वाढू शकतात.

कुटुंबीयांसोबतचा वेळ कमी होईल.

काही कामगार संघटनांकडून तीव्र विरोध अपेक्षित.

🗣️ प्रतिक्रिया

🏢 उद्योगांची प्रतिक्रिया

उद्योग क्षेत्राने या निर्णयाचे स्वागत केले.

“जागतिक स्पर्धेत टिकण्यासाठी भारतात लवचिक कामाचे तास गरजेचे आहेत,” असे उद्योग क्षेत्राचे मत.

✊ कामगार संघटना

कामगार संघटनांनी नाराजी व्यक्त केली.

“मोठ्या उद्योगांना फायदा होईल पण कामगारांच्या आरोग्याचा आणि कौटुंबिक आयुष्याचा विचार करणे आवश्यक आहे,” असे मत.

⚖️ कायदेशीर चौकट

Factories Act, 1948 नुसार आठवड्यात 48 तास कामाची मर्यादा आहे.

महाराष्ट्र सरकारने कायद्यात आवश्यक सुधारणा करण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे.

मंत्री फुंडकर यांनी स्पष्ट केले की कामगारांचे हक्क अबाधित राहतील व त्यासाठी देखरेख समिती नेमली जाईल.

📈 पुढील दिशा

Monitoring Committee नेमून परिणामांचा अभ्यास.

कामगारांच्या समाधान, आरोग्य व उत्पादनक्षमतेवर परिणाम लक्षात घेऊन पुढील सुधारणा.

गरज पडल्यास निर्णयात बदल किंवा सुधारणा.

📌 निष्कर्ष

कामगार मंत्री फुंडकर यांचा निर्णय उद्योगवाढीसाठी सकारात्मक ठरू शकतो, मात्र कामगारांच्या आरोग्य, हक्क आणि जीवनमानाचा समतोल राखणे हेच यशाची गुरुकिल्ली ठरेल.